Con tàu có chiều dài 183 m tới cảng Los Angeles hôm 24/4, sau hành trình dài từ Nhật Bản và sẵn sàng dỡ hàng, tức khoảng 2.000 chiếc Nissan. Thời gian dỡ hàng chỉ khoảng nửa ngày.

Nhưng khi Jupiter Spirit, do hãng Nissan Motor điều hành, chỉ cách cảng khoảng hai km, con tàu phải thả neo và nằm yên gần một tuần. Tàu hàng này giống như một biểu tượng trôi nổi của sự bế tắc không báo trước khi thị trường Mỹ gần như đóng băng, mọi chỗ trống có thể đều kín xe không sử dụng, kể cả tại các bến cảng.

Tàu chở 2.000 ôtô nằm ngoài biển vì cảng hết chỗ chứa
Xe mới xếp kín chỗ tại cảng Los Angeles hôm 28/4. Ảnh: Bloomberg

Dư thừa gần như ở mọi lĩnh vực và trạng thái là thực tế hiện nay tại Mỹ, khi nền kinh tế đang gánh chịu thiệt hại nặng nề do dịch Covid-19. Người tiêu dùng không mua xe, cũng không thuê xe, khiến số xe để không trở thành gánh nặng của các hãng sản xuất cũng như các công ty cho thuê.   

Với ngành công nghiệp ôtô, khủng hoảng khiến vô số xe nằm phủ bụi trong các bãi đỗ, giá xe tụt dốc, và hàng chục nghìn nhân viên phải nghỉ việc không lương. Trong tháng 4, riêng ở thị trường Mỹ, doanh số của Toyota giảm 54%, với Subaru là 47% và Hyundai là 39%.

John Felitto, phó chủ tịch cấp cao chi nhánh Mỹ của hãng vận chuyển Wallenius Wilhelmsen (Na Uy) cho biết: "Có sự khác biệt so với bất cứ thứ gì chúng tôi từng chứng kiến. Tất cả đều đầy tràn".

Tàu Jupiter Spirit cuối cùng cũng được dỡ hàng, hôm 29/4. Nhưng ngành công nghiệp ôtô về cơ bản vẫn đang bế tắc, khi sự trì hoãn tại các cảng biển như Long Beach trở thành bất thường. Phần lớn trong số khoảng 25.000 xe nhập khẩu từ Nhật trong 2019 đều thông qua các cảng ở West Coast, tại Los Angeles và Long Beach, theo dữ liệu của IHS Markit PIERS. Một số khác, như Brunswich, Georgia, dự kiến có số xe tồn ở cảng cao hơn mức bình thường.

Tại cảng Long Beach phía nam Los Angeles, ôtô được bốc dỡ tại một trong hai cầu tàu. Một có diện tích gần 8,9 hecta và một tới 68 hecta, với sức chứa hàng chục nghìn xe. Từ đó, xe được chở bằng xe tải hoặc tàu hỏa tới các đại lý.

Nhưng doanh số tháng 4 giảm sâu khiến sự ùn ứ trở thành phản ứng dây chuyền, khiến một số chuyến tàu phải chuyển sang cảng khác, một số phải đợi để dỡ hàng, và thậm chí một số phải hủy hành trình. Cảng Hueneme, một điểm nhập khẩu quan trọng ở Ventura County, California, phải tìm chỗ cho khoảng 6.000 chiếc xe dư thừa, ngoài 4.000 chiếc đang nằm im lìm tại các bãi chứa.

Toyota cũng phải phòng xa, thuê thêm kho bãi tại một khu tập thể thao tại California. Hyundai cũng có trải nghiệm tương tự và tìm thấy thêm chỗ để xe nhằm giảm áp lực tại các cảng biển.

Tàu chở 2.000 ôtô nằm ngoài biển vì cảng hết chỗ chứa
Những chiếc Nissan nằm trên xe chuyên chở trong một bến tàu tại cảng Los Angeles hôm 28/4. Ảnh: Bloomberg

Nissan cho biết, sự chậm trễ tại Long Beach là hậu quả từ nhu cầu giảm mạnh do dịch Covid-19, và họ hiện không có lịch trình cho việc đưa xe ra khỏi cảng cũng như chuẩn bị nơi cất giữ. 

Một tàu biển chở ôtô khác, do hãng Kawasaki khai thác, tới Los Angeles hôm 21/4 và đã dỡ hàng. Nhưng con tàu, Morning Crystal, phải neo đậu khoảng một tuần để chờ nhiệm vụ tiếp theo tới Nagoya, Nhật Bản.

Tuy nhiên, mọi thứ vẫn chưa xuống tới đáy, khi suy thoái còn tiếp diễn. Nhu cầu xe hơi tại Mỹ dự kiến giảm 27%, xuống còn 12,5 triệu xe trong năm nay, theo IHS Markit, có thể là mức thấp nhất của ngành từ 2010. Giá xe cũ cũng dự kiến giảm, 8-16% cho tới tháng 6, theo J.D. Power, tới khi mọi thứ có thể bình ổn vào cuối năm, thị trường mở cửa trở lại và nhu cầu bắt đầu tăng.

Cũng giống các hãng xe, các hãng vận chuyển cũng đối mặt khủng hoảng. Ít nhất mức giảm 25% trong ngành vận chuyển tàu biển chuyên chở xe hơi trong năm tới. Các công ty logistics đã phải cho khoảng 80% nhân viên địa phương nghỉ không lương. Tại cảng Hueneme, từ sau 17/5, chỉ hai chuyến tàu có lịch cập bến, so với ít nhất bốn hay năm chuyến mỗi tuần như thông thường.

Nhưng các cảng biển vẫn có một nguồn thu khác. Đó là việc nhập khẩu lượng lớn hoa quả từ vùng nhiệt đới, như dứa, lê, và đặc biệt là chuối. Kristin Decas, giám đốc điều hành cảng Hueneme cho biết: "Mọi người có thể không mua ôtô trong thời suy thoái, nhưng tất cả đều ăn chuối".